گل زار ادب فارسی

 

                             

                              در پي درگذشت خسرو شكيبايي/

http://isna.ir/ISNA/NewsView.aspx?ID=News-1165693&Lang=P

http://isna.ir/ISNA/NewsView.aspx?ID=News-1165652&Lang=P

http://isna.ir/ISNA/NewsView.aspx?ID=News-1165652&Lang=P

 

نوشته شده توسط نفیسی (غلام عباس) در شنبه بیست و نهم تیر 1387 ساعت 12:29 موضوع | لینک ثابت

 

 

" شادمانگي اندوه در شعر امروز ايران "  (1)

http://www.piadero.ir/EdameMatlab/Gofteman-ShamsLangeroudi.htm

 

نوشته شده توسط نفیسی (غلام عباس) در شنبه بیست و نهم تیر 1387 ساعت 8:37 موضوع | لینک ثابت

 

استاد بدیع الزمان فروزانفر[1] دراین باره می نویسد: «در فارسی  جم به جمشید اطلاق می شود وگاهی  شعرا منظورشان  از جم  سلیمان بن  داود[2] است چنان که مقصود از ملک سلیمان  شیراز وتخت جمشید است .  درافسانه های  قدیم مذکور است  که جمشید جامی داشته است  که اسرار دنیارا نشان می داده است  . این جام را جام جهان نما وجام گیتی نما نیز گفته اند»

فردوسی جام چهان نما را از کیخسرو دانسته[3] ومعزی  نیز آن را جام کیخسرو نامیده است :

                   همیشه رای تو روشن ، همیشه عزم تو محکم

                   یکی چو ن جام کیخسرو ، یکی چون سد اسکندر

عطار  آن را جام  جم خوانده است:

                   آب حیوان چون به تاریکی  دراست

                   جام جم در دست جان خواهم نهاد

درکتاب های لغت  برای جام جمشید هفت خط معین کرده اند ونشانه های باده گساری  بوده است وخط هفتم را خط جور گفته اند که هیچ پهلوانی  نمی توانسته  است از عهده ی خوردن و سختی ان بر آید ، بعضی هم مقصود از جام جم را اصطرلاب می دانند که هفت خط داشته وعرض ها وطول ها در آن ضبط بوده ودر نجوم برای شناسایی ستارگان ونحوه ی قرار گرفتن آن ها به کار می رفته است .

          در اصطلاح صوفیان  جام جمع یعنی دل وعده ای آن را به روح تعبیر کرده اند . شیخ عطار درکتاب الهی نامه  آن را روح دانسته  وسنایی  در طریق التحقیق  وسیرالعباد آن را به

دل تعبیر کرده است .

 

 

نوشته شده توسط نفیسی (غلام عباس) در جمعه چهاردهم تیر 1387 ساعت 14:5 موضوع | لینک ثابت

جام کیخسرو(jmam- e kay-xosraw-ow)

 

نوشته شده توسط نفیسی (غلام عباس) در جمعه چهاردهم تیر 1387 ساعت 1:9 موضوع | لینک ثابت

 

 

                  

مهم‌ترين درس سعدي براي نثرنويسي معاصر، ايجاز است

 

نوشته شده توسط نفیسی (غلام عباس) در جمعه چهاردهم تیر 1387 ساعت 0:50 موضوع | لینک ثابت

جم وجام جهان بین

 

          در بحث جام جم از نظر حافظ ارتباطی بین نظر اوو نظر افلاطون وجود دارد  که قابل تأمل است . به نظر افلاطون آن چه دراین عالم است  جزیی، فانی وناپایدار است ونمی تواند ، موضوع علم  که کلی وفراگیر وجاودانی است  باشد وعلم واقعی جز ارتباط  با عالم  مُثُل  که صور واقعی  وجاودانی  موجودات است  میسر نیست واین پیوند وارتباط با علم مثل ومعقولات  است که با نظریّه ی  تذکّرویاد آوری او در علم مربوط می گردد.

          دریک رباعی  که منسوب به بابا افضل الدین  کاشانی  یا باباافضل  که زین الدین نَسَوی نیز منسوب است  مضمونی چون مضمون شعر حافظ وجود دارد:

                   درجستن جام جم جهان پیمودم

                   روزی ننشستم وشبی نغنودم

                   زاستاد چو وصف جام جم بشنودم

                   ان جام جهان نمای جم من بودم

گرچه دراین رباعی ، بابا اافضل خود انسا ن را جام جم دانسته است ، اما در شعر حافظ وسنایی [1]منظور از جام جم دل انسان است .

          به هرحال « جام جم » یا «جام جهان بین » یا «جام جهان نما » که انسان سال ها در طلب ان است ، ازاین جهت است که گفته شود که انسان پیوسته در تلاش است  که بر راز عالم هستی  آگاه شود  وآن گوهری را که از کون ومکان بیرون است ، بیابد ، تا به مقام والای انسانی خود برسد[2] . اما این پیرمغان[3] کیست که حافظ برای حل مشکل خود به اورجوع می کند:

                   مشکل خویش بر پیر مغان بردم دوش

                   کوبه تأیید نظر حل معما می کرد

                   گفتم این  جام جهان بین به تو کی دادحکیم؟

                   گفت آن روز که این گنبد مینا می کرد

پیرمغان انسان کامل است ، ودل ووجود او خود جام جهان نما است  که در برابر حافظ ایستاده است تا به پرسش او پاسخ دهد .

این که  او به جای مسجد  وصومعه  وخانقاه  که جای پیران تصوف  زاهدانه است ، مقیم  میکده  وخرابات ودیرمغان  است ، خود اشارتی  به تصوف عاشقانه ی اوست  ، که با مستی و عشق سروکار دارد  ومجال پرداختن به  چیزی  وکسی  جز معشوق ندارد .

          « پیر مغان  حافظ  همان پیر عطار یا پیر غزل های عطار است که به  دنبال  واقعه ی رویت  شاهد ، از مسجد  وصومعه  به خرابات ومیخانه می رود واز اسارت  خوشنامی  وغیراندیشی  رها می گردد وپیری ازاده می شود»[4].

          چهره ی پیر مغان  -  که پیر آرزو وخیالی حافظ است – با چهره ی پیر عطار در دیوان غزلیات  او همانند است . در غزل های متعددی  عطار از «پیرما» سخن می گوید .دراین غزل ها واقعه ی دیدار با معشوق  سبب می شود که پیر  مسجد وصومعه  وخانقاه را  ترک کند  وبه میخانه  وخرابات ودیر مغان  روی بیاورد ودر صف رندان واوباشان  وقلندران جای گیرد. [5]

          دل رامنبع احساس وعشق وطلب وحتی فهم  ودریافت جهان دانسته اند واهل دل وصاحبدل  به معنی  شخص صاحب نظر  وصاحب بصیرت  به کار رفته است [6].

          این جام چه جامی است که هرکس آن را در اختیار داشته باشد ، برهمه ی دانستنی ها اشراف خواهد داشت ؟ استاد اسلامی ندوشن می نویسد[7] :

          « جام جم آئینه ی دانایی است  که هم اشاره به  افسانه ی  جام جم دارد  که سراسر جهان در آن دیده می شد ،  وهم  به جام شراب ، که شراب خود منشأ روشن بینی  است . وصف  جام جهان بین در شاهنامه آمده است  که کیخسرو در آن می نگریست  وبودنیها را می دید.»

           امّا برای آن که  از منابع سرشار  دل بتوان استفاده برد ، باید آن را مصفّا کرد ؛ وسیله ی  راه جویی  به سوی او را دانست ؛ واین فقط کار  انسان های برگزیده است ، کسی که  در طریق  دست یافت به کمال انسانی خود باشد[8] .

 

 

نوشته شده توسط نفیسی (غلام عباس) در سه شنبه یازدهم تیر 1387 ساعت 10:11 موضوع | لینک ثابت

 

 

                                   گردش سیب و جبران مافات 

 

نوشته شده توسط نفیسی (غلام عباس) در دوشنبه دهم تیر 1387 ساعت 7:8 موضوع | لینک ثابت

 

شعر زبان سعدى و زبان شعر حافظ

 

نوشته شده توسط نفیسی (غلام عباس) در دوشنبه سوم تیر 1387 ساعت 17:36 موضوع | لینک ثابت

 

گفتی :

نان را از هرطرف که بخوانی نان است

اما ،

هرنانی که نان نیست

چنانکه هر جانداری جانان نمی شود

    

           ***************

سکوتت فریاد را به خاطر می اورد،

 که  دُرّ دری را

دستمایه ی عزت نفس کرده ای

 

                                   

    ****

گفتی :

شعر جان شاعر است

وجان را فدای نان نکردی

جان را به جانان سپردی

       *****

ومی دانستی

شعر میوه ی درخت آزادگی است

زیرا آن را درباغ سبز شعور

به بار نشاندی

         *****

ازقول آن رند پارسا بگویم:

« چه خوش صید دلم کردی بنازم چشم مستت را »

«که کس آهوی وحشی را ازین خوش تر نمی گیرد»

           *****

گفتم :

مهم نیست که نان از کدام طرف خوانده شود

از کدام سو آمدنش شرط است

بگذارباد از هرطرف که بخواهد بوزد

آزادگان با جهت آن کار ندارند

وجان را با نان برابر نمی نهند

      

         ******

شعر را با جان یکی کردی

وهردورا به جانان سپردی

 تو نمرده ای

 زیرا ،

« هرگز نمیرد آن که دلش زنده شد به عشق»

ودوام خود را ،

برجریده ی عالم به ثبت رساندی

 

                                   نفیسی ۱/۴/۸۷

 

نوشته شده توسط نفیسی (غلام عباس) در یکشنبه دوم تیر 1387 ساعت 8:33 موضوع | لینک ثابت

 

 

گزارش بزرگداشت فردوسی

 

منبع:

http://www.mgadezful.com/marasem/ferdosi.htm

 

نوشته شده توسط نفیسی (غلام عباس) در دوشنبه بیستم خرداد 1387 ساعت 0:8 موضوع | لینک ثابت